آیات قرآن هرکدام به شکل مستقل هستند . ترتیب این آیات به شکلی است که انسان در اندیشه می کند ؛ گاهی خهداوند از جهنم می گوید و انسان را از کرده های خود می ترساند و در آیه بعدی از بخشش خداوند سخن می گوید و انسان را امید وار می کند .

این خود یکی از معجزات قرآن است چرا که به این گونه است که انسان وقتی قرآن می خواند دوست دارد آن را ادامه دهد و از خواندن آن سیر نمی شود البته برای کسانی که اندیشه می کنند .

سبحان ربی رب العزة اللّه
عن کل ما غایرته رتبة اللّه

سبحان ربی الأعلى المالک الملک**** القدوس اعداد معلومیة اللّه

سبحان ربی العظیم الواحد الأحد ****الرب الجلیل العلی القائم اللّه

     سبحان ربی الحلیم الغافر الصمد ****المحیی الممیت القوی القادر اللّه

                سبحان ربی غفار الذنوب**** وستار العیوب الرؤوف الراحم اللّه

سبحان ربی الکریم الباسط النعم ****البر الرحیم الکفیل الواجد اللّه

         سبحان ربی الطیف الموسع المنن**** الکافی الحفی المقیت المحسن اللّه

أبو مسلم العمانی

بسم الله الرحمن الرحیم

قـرآن مـجـیـد کـه در اصطلاح فقه و اصول به آن کتاب مى گویند , اولین و مهمترین مصدر تشریع احکام و منشا فقه اسلامى است . قـرآن , جـامـع قوانین الهى و معیار سنجش اخبار و احادیث بوده و خواهد بود و بر همین اساس اسـت که از زمان نزول بر پیامبر اکرم (ص ) تا به امروز و براى همیشه به عنوان اولین مرجع احکام مورد توجه فقهاى اسلام بوده و خواهد بود و تاریخ فقاهت و اجتهاد , خود گواه این مدعاست . ( منابع اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامى , نوشته محمد ابراهیم جناتى ) 6 ). معروف است که آیات فقهى یا آیات الاحکام در قرآن مجید در حدود پانصد آیه است ( پیشین , 13 ـ 14 ). ولـى اسـتـنباط از قرآن , نیاز به معارف بسیار و احاطه بر علوم زبانى و ادبى ( از جمله لغت و نحو معانى و بیان ) و علوم قرآنى ( از جمله شناخت ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه و اسباب نزول ) و علوم شرعى و مبادى فقه و اصول دارد. تـا فـى المثل محقق دریابد که هر امرى در قرآن , حاکى از وجوب نیست , و هر وجوبى با امر بیان نمى شود. و گاه نهى در قالب نفى و اخبار جانشین انشاء است . عملا اگر کسى به درجه اجتهاد نرسیده یا لااقل قریب الاجتهاد نباشد , استنباط فقهى اش از قرآن , اتقان و اعتبار علمى ندارد. هـمین است که مساله حجیت ظواهر قرآن را که پیشتر هم از آن بحث کردیم , به آسانى نمى توان پذیرفت ( نیز ـ در حجیت کتاب , در اصول فقه , تالیف محمد رشاد , 200 ) و مراد از این تردید , تـایـید یا تقویت موضع اخباریان نیست که کتاب را به شرط سنت و فقط از طریق سنت قابل فهم مـى دانـند ; غافل از آنکه ائمه اطهار , علیهم السلام , قرآن را میزان و محک صدق اخبار منقول از خود شمرده اند. بلکه مراد ما تایید مواضع اصولیان و بیان ضرورت و اهمیت اجتهاد است . و نهایتا چنانکه محققان گفته اند قرآن مجید با آنکه قطعى الصدور است , ظنى الدلالة است . ( نیز ـ اصول فقه , مظفر , ترجمه علیرضا هدایى , 2/47 ـ 48 ). فقها و قرآن پژوهان فقهى مشرب همه مذاهب اسلامى , کتب بسیارى در فقه قرآن یا احکام القرآن , تالیف کرده اند. قـدیـمترین آیات الاحکام اثر محمد بن سائب کلبى است ( م 146 ق ) و از امهات متونى که در این زمـیـنه موجود و مدار تحقیق و مراجعه است , این آثار است : فقه القرآن , تالیف قطب راوندى ( م 573 ق ) ; کـنـزالـعرفان فى فقه القرآن , تالیف فاضل مقداد سیورى ( م 826 ق ) که تحت عنوان تـفـسـیـر شاهى به فارسى درآمده است ; زبدة البیان , تالیف مقدس اردبیلى ( م 993 ق ) ; قلائد الـدرر فى آیات الاحکام بالاثر , تالیف احمد بن اسماعیل جزائرى ( م ح 1150 ق ) ; مسالک الافهام فى تفسیر آیات الاحکام , تالیف فاضل جواد کاظمى ( اواسط قرن یازدهم هجرى ) ; آیات الاحکام , تالیف محمد باقر قایینى ( م 1352 ق ). و در عصر جدید دو اثر خوش تدوین در این زمینه از سوى دانشمندان شیعه عرضه گردیده است . نـخـست , ادوار فقه ( مجلد دوم ) اثر محمد شهابى , و دیگر احکام قرآن , اثر محمد خزائلى ( نیز ـ مـنـابع اجتهاد , پیشگفته , 9 ـ 10 که 32 اثر از آثار فقهاى شیعه , و دهها اثر از فقهاى سایر مذاهب اسلامى را معرفى کرده است ).